Emerald - Ngọc Lục Bảo

Việt Nam đôi khi gọi emerald là lục ngọc hay lục bảo ngọc. Nhờ có màu lục mạnh là màu của mùa xuân nên từ lâu người ta xem emerald là biểu tượng của tình yêu và sự tái sinh. Nhiều nhà cai trị khác nhau như nữ hoàng Ai Cập Cleopatra, vua Ấn Độ Shah Jahan và các vua Tây Ban Nha xem emerald là báu vật nên nó đã trở thành một loại tiền tệ quốc tế trong hàng nghàn năm qua.

 

Tên khoa học: Emerot/ Emerald
Tên tiếng Việt: Ngọc lục bảo
Công thức hóa học: Be3Al2(SiO3)6 ::Cr (V)
Lớp:                     Silicat
Nhóm:                  Beryl
Tinh hệ:               Lục giác 
Màu sắc:              Xanh lục.
Độ cứng:              7,5-8    
Tỷ trọng:             2,67 - 2,78
Chiết suất:           1,565 – 1,602
Đa sắc:                 Lục lam – lục vàng
UV:                      Không phát quang 
Cát khai:             Không hoàn toàn
Vết vỡ:                Vỏ sò đến không đều
Màu vết vạch:     Trắng.
Ánh:                    Thủy tinh hoặc nhựa.
Điểm nóng chảy: 1278 oC 
 

Sự hình thành: Đá Emerot là một biến thể của Beryl có màu xanh lục do tạp chất Crom, được tạo thành trong Pegmatit, Greisens của các đá siêu basic. Riêng Emerot Colombia là khoáng vật nhiệt dịch, hình thành trong các đá vôi trầm tích.


Phân bố trên thế giới: Colombia (Andes), Brazin, Afganistan, Ấn Độ, Pakistan, Nga (Ural), Nam phi, Zambia, Zimbabue.
Emerot cho chất lượng và giá trị thương mại cao nhất chủ yếu được khai thác ở Columbia. Ở Brazil, tuy sản lượng khá cao và kích thước lớn song màu sắc có phần nhạt hơn so với Colombia. Ngày nay, một số mỏ ở Zambia và Zimbabwe có chất lượng tốt, độ sạch cao nhưng kích thước nhỏ. Ở Afghanistan và Madagasca chất lượng có thể sánh ngang với Colombia song sản lượng còn rất hạn chế.
Chất lượng, giá trị của ngọc lục bảo


Từ thế kỷ 16 đến nay, ngọc lục bảo được ưa chuộng nhất và được làm chuẩn mực trên thị trường thế giới được khai thác ở Colombia. Những viên chất lượng, dưới 5 carat thường có giá cao hơn cả ruby hay saphia.


Giống như đa số các loại đá quý khác, emerot trong không lẫn bất cứ tạp chất nào là loại rất hiếm và có giá trị cao nhất, tuy nhiên với một số đá có lẫn tạp chất ở mức nhỏ, mắt thường khó nhìn thấy được, và những tạp chất này không làm ảnh hưởng đến vẻ đẹp của viên đá. Những viên có vết nứt thường được xử lý bằng nhựa hoặc dầu nước (công nghệ lấp đầy hoặc tẩm dầu khe nứt), sau một thời gian chất dùng để xử lý sẽ biến mất để lộ ra vết nứt ban đầu.
 

 

Lịch sử và truyền thuyết:

Khoảng 4000 năm qua, các nền văn hóa trên khắp thế giới xem emerald là báu vật, người ta cho rằng nó giúp phát triển trí thông minh cũng như chất xúc tác tình yêu. Truyền thuyết kể rằng ai sở hữu nó sẽ có được tài hùng biện.

Xác ướp Ai Cập xưa được chôn cùng với emerald đeo trên cổ để chứng tỏ tuổi trẻ bất diệt. Emerald là loại đá quý được Cleopatra ưa thích.

Các Mogul (vua chúa Hồi giáo cổ từ thế kỷ 16 đến 19) ở Ấn Độ, trong đó có Shah Jahan, người đã xây đền Taj Mahal, thích emerald đến nỗi mà họ hay khắc lời kinh lên chúng và đeo như là bùa chú. Một số đá quý linh thiêng này, được gọi là emerald Mogul, ngày nay vẫn còn thấy chúng trong các bảo tàng và các bộ sưu tập.

Người Incas (cư dân cổ sống vùng cao nguyên Nam châu Mỹ trước khi bị Tây Ban Nha chinh phục) có một nữ thần emerald, đó là một viên emerald huyền thoại to bằng một trứng đà điểu.

Ở Mỹ, emerald là đá mừng sinh nhật trong tháng 5.

Chất lượng, Giá trị và Tính phổ biến:

Emerad giá trị nhất khi có màu lục mạnh sáng của cỏ mùa xuân sau cơn mưa. Vì emerald ở Columbia đã được xem là chuẩn mực bao thế kỷ nay cho nên loại màu lục thuần khiết, như thấy ở Columbia, thường được ưa chuộng hơn là màu lục hơi xanh sẫm của emerald tại Phi châu.

Emerald hiếm và trị giá cao. Với những viên màu đẹp nhỏ hơn 5 carat thì emerald có thể sẽ cao giá hơn ruby hay saphia.

Vì emerald không tạp chất thường hiếm cho nên người ta chấp nhận emerald có một số tạp chất nhất định và chúng không làm giảm giá trị viên đá. Tuy nhiên khi mua, bạn không nên chọn những viên nào có khe nứt hay tạp chất phân bố quá sâu vào bên trong viên đá, vì chúng sẽ làm cho viên đá yếu đi và dễ bị nứt, bể khi vô tình va chạm mạnh.

Emerald thường được cắt mài theo kiểu hình chữ nhật, giác tầng mà mọi người hay gọi là kiểu emerald. Các viên đá nhỏ thì lại được mài theo dạng tròn, ovan, giọt nước, hạt dưa. Nhờ màu đậm nên emerald cũng rất đẹp khi được mài theo dạng cabochon.

Nguồn gốc:

  • Columbia là nguồn emerald nổi tiếng nhất và cũng là quốc gia khai thác quan trọng nhất.
  • Emerald từ Brazin thì thường có kích thước lớn nhưng màu lục thì lại nhạt hơn màu lý tưởng.
  • Emerald ở Zambia thì lại có màu lục phớt xanh sẫm và có độ sạch rất cao.
  • Emerald gốc Zimbabwe có màu đẹp và độ sạch khá cao nhưng kích thước thường nhỏ hơn 1 carat.
  • Emerald ở Afghanistan và Madagasca có màu đẹp nhưng khai thác còn hạn chế.

Xử lý tăng vẻ đẹp thường gặp:

Các khe nứt phổ biến trong emerald và thường được lấp đầy bằng chất dầu hoặc nhựa để khó nhìn thấy chúng hơn. Cách xử lý này gọi là lấp đầy hoặc tẩm dầu khe nứt. Có thể cần tái lấp đầy emerald định kỳ để thay thế chất lấp đầy cũ đã bị biến đổi. Việc xử lý này được xem là không bền và có thể phát hiện được.

Bảo quản và làm sạch:

Emerald là loại đá quý cứng chắc, có độ cứng đạt 7,5 đến 8 trên thang Mohs. Tuy nhiên vì có nhiều tạp chất nên xử lý phải hết sức cẩn thận và tránh những va chạm mạnh.

Bạn không nên rửa emerald bằng nước xà phòng nóng hoặc bằng hơi nước sôi và không bao giờ được rửa nó với máy siêu âm vì vật liệu lấp đầy có thể bị đẩy ra khỏi viên đá hoặc bị biến đổi, làm lộ ra các khe nứt. Chỉ nên rửa với nước nguội và dùng bàn chải chà nhẹ để lấy đi chất dơ dính phía sau viên đá.

Nguồn: Da Quy – Da Phong Thuy